De Europese norm voor industriële veiligheidshelmen heeft een belangrijke update gekregen. Met de introductie van EN 397:2025 wordt hoofdbescherming afgestemd op de realiteit van vandaag, waarin werkomgevingen complexer worden, risico’s toenemen en comfort en gebruik een grotere rol spelen.
Grotere beschermingsniveaus, twee nieuwe helmtypes, strengere accessoiretests en een duidelijke overgangsperiode. In deze blog lichten we toe wat deze wijzigingen concreet betekenen voor jouw organisatie.
Waarom werd EN 397 aangepast?
In april 2025 publiceerde de Europese normalisatieorganisatie de nieuwe EN 397:2025, die de jarenlange EN 397:2012 standaard vervangt. De vorige norm focuste voornamelijk op bescherming tegen vallende objecten. Vandaag ziet het risicoprofiel er anders uit. Werknemers werken vaker op hoogte, het risico op vallen en stoten is toegenomen en accessoires zoals vizieren en gehoorbescherming worden vaker gebruikt. De nieuwe norm speelt hierop in en biedt een bredere bescherming van het hoofd die beter aansluit bij de realiteit op de werkvloer.
Twee nieuwe types helmen
Een van de belangrijkste wijzigingen is de introductie van twee types veiligheidshelmen.
Type 1 helmen bieden bescherming tegen impact van bovenaf (49 J) en zijn vergelijkbaar met de klassieke industrieel gebruikte helmen. De kinband blijft optioneel, maar moet bij gebruik een retentiesterkte van meer dan 150 N (15 kg) hebben.
Type 2 helmen bieden een aanzienlijk hogere bescherming doordat ze impact op de bovenkant (98 J, hoge energie) en de zijkanten en de voor- en achterkant van het hoofd (24,5 J) opvangen. Bij dit type helm is de kinband verplicht, met een retentiesterkte van meer dan 500 N (50 kg), wat zorgt voor een betere retentie bij een val. Dit zorgt ervoor dat helmen beter beschermen tegen de meest voorkomende oorzaken van hoofdletsels in moderne werkomgevingen.
Bijkomende nieuwe eisen
Naast de hogere impactbescherming voert EN 397:2025 ook een reeks nieuwe basiseisen in die niet eerder verplicht waren. Zo moeten helmen voortaan bestand zijn tegen ontsteking (resistance to ignition), wordt er een penetratietest voor de ventilatieopeningen in de schaal uitgevoerd, en komt er een ergonomietest die het draagcomfort en de pasvorm beoordeelt. Ook de maatvoering – hoe de helm in verschillende maten correct aansluit – wordt nu expliciet getest. Deze vier eisen gelden voor zowel Type 1 als Type 2 helmen.
In de praktijk worden veiligheidshelmen vaak gecombineerd met accessoires zoals vizieren, gehoorkappen en lampen. In de nieuwe norm moeten deze accessoires mee getest worden tijdens de certificatie. Dit betekent dat compatibiliteit cruciaal wordt en dat enkel combinaties die samen getest zijn als conform beschouwd kunnen worden. Daarnaast moet de fabrikant voortaan ook de Helmet Positioning Index (HPI) van de helm laten registreren bij het testlaboratorium, een maatstaf die de positionering van de helm op het hoofd vastlegt.
Uitgebreidere toepassingsvereisten
De nieuwe norm bevat een uitgebreider kader van toepassingsvereisten. Er wordt meer aandacht besteed aan specifieke werkomstandigheden zoals extreme temperaturen, elektrische risico’s, bescherming tegen gesmolten metaal en verhoogde zichtbaarheid. Hierdoor kan er gerichter gekozen worden voor een helm die optimaal aansluit bij de risico’s van de werkomgeving.
- Lage temperatuur: -20°C / -30°C / -40°C
- Hoge temperatuur: +150°C
- Elektrische isolatie: Referentie EN 50365
- Gesmolten metaalspatten (MM)
- NIEUW: Elektrostatische eigenschappen
- NIEUW: Verhoogde zichtbaarheid: Dag & nacht: gehele buitenkant van de helm moet uit fluorescerend materiaal zijn
- NIEUW: OCP – zijdelingse penetratie: Off-crown penetratieweerstand als extra optie
Hieronder vind je een samenvatting van de uitgebreide toepassingsvereisten van de nieuwe norm EN 397:2025.
|
Type 1 Standaard bescherming |
Type 2 – Verhoogde bescherming Hoge energie + zijdelingse impact |
|---|---|
|
49 J
|
98 J
|
Overgangsperiode en impact: wanneer moet je in orde zijn?
De invoering van de nieuwe norm gebeurt via een overgangsperiode, die loopt van november 2025 tot december 2027. Bestaande helmen volgens de vorige norm blijven voorlopig geldig, wat organisaties de tijd geeft om hun materiaal en risicoanalyse te herbekijken.
De overgangsperiode is er in de eerste plaats om fabrikanten de tijd te geven om hun productie aan te passen en de nodige hercertificeringen door te voeren. In de praktijk zullen de meeste fabrikanten wellicht wachten tot dicht tegen het einde van de overgangsperiode om effectief onder EN 397:2025 te produceren, aangezien er nog kans bestaat op amendering van de norm. Er is dus geen reden voor organisaties om nu al specifiek op zoek te gaan naar EN 397:2025-gecertificeerde helmen.
Daarnaast is het goed om te weten dat EN 12492, de norm voor bergsporthelmen, als afzonderlijke norm blijft bestaan. Voor klimhelmen die in een industriële setting worden gebruikt, kan een helm die voldoet aan EN 397:2025 type 2 wel een geschikt alternatief zijn.
WAT MET DE PRODUCTIE VAN VEILIGHEIDSHELMEN?
Tot 16/12/2027 mogen helmen worden geproduceerd onder zowel de oude EN 397 + A1 2012/EN 12492:2012 als onder EN 397:2025/EN 12492:2025. Na de overgangsperiode mogen veiligheidshelmen alleen worden geproduceerd onder EN 397:2025 / EN 12492:2025.
- De overgangsperiode eindigt op 16/12/2027 wanneer EN 397 + A1 2012 & EN 12492:2012 worden ingetrokken
- Er is geen harde einddatum waarna helmen geproduceerd onder EN 397 + A1 2012 of EN 12492:2012 niet langer mogen worden gebruikt
- Helmen geproduceerd onder EN 397 + A1:2012 / EN 12492:2012 mogen na het einde van de overgangsperiode op 16-12-2027 blijven worden verkocht en gebruikt, zolang:
- CE-certificaat is nog steeds geldig
- De houdbaarheidsdatum van de helm niet is verlopen
- De helm niet beschadigd is
- Helmen geproduceerd onder EN 397 + A1:2025 / EN 12492:2025 mogen ook na 16/12/2027 nog verkocht worden, zolang het CE-certificaat nog geldig is en de houdbaarheidsdatum van de helm niet is overschreden
Wat betekent dit voor jouw organisatie?
De nieuwe norm vraagt een meer doordachte aanpak bij de keuze van hoofdbescherming. Het is belangrijk om risico’s opnieuw te evalueren, het onderscheid te maken tussen Type 1 en Type 2 helmen en aandacht te besteden aan compatibiliteit van accessoires. Door hier vandaag al rekening mee te houden, zorg je ervoor dat je medewerkers optimaal beschermd zijn en dat je organisatie voorbereid is op de toekomstige vereisten.
Volg hieronder onze checklist:
- Inventariseer alle veiligheidshelmen in gebruik en noteer hun huidige certificering (EN 397:2012, EN 12492...)
- Analyseer de risicoprofielen per functie en locatie: heeft u Type 1 of Type 2 nodig?
- Beoordeel welke speciale toepassingsvereisten van toepassing zijn (temperatuurextremen, elektrische risico's, zichtbaarheid...)
- Controleer de accessoirecompatibiliteit van de helmen die u overweegt
- Plan vervangingen op basis van de natuurlijke levensduur van je helmen, niet noodzakelijk vóór het einde van de overgangsperiode
- Fabrikanten moeten de HPI (Helmet Positioning Index) specificeren voor certificatie en positionering tijdens testen
Veiligheidshelmen volgens EN 397:2025
Wil je zeker zijn dat jouw bedrijf voldoet aan EN 397:2025?
Onze experts helpen je met een gratis conformiteitscheck van jouw huidige helmvloot en adviseren je over de beste oplossingen voor jouw specifieke sector en risicoprofiel.
Waarom communiceren we hier nu pas over?
Hoewel de nieuwe norm EN 397:2025 al in april 2025 werd gepubliceerd, is er bewust voor gekozen om de communicatie pas nu te voeren. Op het moment van publicatie was de norm nog niet geharmoniseerd en waren er nog onduidelijkheden rond de praktische impact, beschikbaarheid van gecertificeerde producten en de exacte overgangstermijn. Ondertussen zijn de eerste producten beschikbaar en kunnen we concreter adviseren op basis van reële toepassingen. Door nu te communiceren, kunnen we organisaties niet alleen informeren, maar ook meteen begeleiden met praktisch en onderbouwd advies.
Veelgestelde vragen over EN 397:2025
ZIJN MIJN HUIDIGE HELMEN (EN 397:2012) NOG GELDIG NA 16 DECEMBER 2027?
Vanaf 16 december 2027 mogen fabrikanten geen nieuwe helmen meer op de markt brengen die enkel gecertificeerd zijn onder EN 397:2012. Helmen die vóór die datum al onder EN 397:2012 zijn geproduceerd en gecertificeerd, mogen echter nog verkocht en aangekocht worden zolang hun CE-certificaat geldig is. Helmen die al in gebruik zijn, vallen onder de beoordeling van uw preventieverantwoordelijke op basis van de resterende levensduur en het risiconiveau, en mogen – mits geldig CE-certificaat, niet-verlopen houdbaarheidsdatum en geen beschadiging – verder gebruikt worden.
MOET IK AL MIJN HELMEN DIRECT VERVANGEN?
Niet onmiddellijk. De overgangsperiode loopt tot 16 december 2027. Maar plan jouw vervangingen wel tijdig. Helmen hebben een beperkte levensduur (doorgaans 3 tot 5 jaar). Het is niet nodig om nu actief EN 397:2025-gecertificeerde helmen op te zoeken: fabrikanten zullen wellicht pas tegen het einde van de overgangsperiode overschakelen op de nieuwe norm. Vervang je helmen zoals gebruikelijk op basis van hun levensduur en toestand.
IS TYPE 2 ALTIJD BETER DAN TYPE 1?
Niet per definitie "beter", maar wel voor meer risicosituaties geschikt. Type 2 is verplicht wanneer er risico bestaat op zijdelingse impacts (werken op hoogte, bomen kappen, werken in besloten ruimten). Voor klassieke bouwwerven of magazijnomgevingen kan Type 1 volledig volstaan. Een degelijke risicoanalyse is de basis voor de juiste keuze.
WAT ALS IK EEN VIZIER OF GEHOORKAP TOEVOEG AAN EEN GECERTIFICEERDE HELM?
Controleer of die accessoires zijn opgenomen in de testcertificering van de helm. Alleen accessoires die samen met de helm zijn getest, zijn conform. Gebruik enkel accessoires die expliciet door de fabrikant zijn goedgekeurd en vermeld staan in de gebruiksaanwijzing.
Wil je meer veiligheidsnieuws ontvangen en je kennis over veiligheid verrijken? Schrijf je dan in op onze maandelijkse SafetyMatters!
